Diện mạo 8 nút giao nhiều tầng và hầm ở TP HCM
Các nút giao trọng điểm như Cát Lái, Mỹ Thủy, An Sương, An Phú, Tân Vạn… được xây dựng với quy mô 3-4 tầng cùng các hầm chui, giúp xe không giao cắt trực tiếp, từ đó giảm ùn tắc cho các tuyến đường huyết mạch kết nối cảng và sân bay.
Một trong những nút giao nổi bật là ngã ba Cát Lái (phường Bình Trưng), nằm trên xa lộ Hà Nội và kết nối với đại lộ Mai Chí Thọ. Tuyến Metro Bến Thành – Suối Tiên chạy ngang qua đây, hình thành nên nút giao 3 tầng. Đây là tuyến đường quan trọng, tấp nập bậc nhất khu vực cửa ngõ phía Đông, kết nối TP HCM với các tỉnh Đông Nam Bộ và miền Bắc.
Theo thống kê, sau sáp nhập, TP HCM hiện có gần 12,7 triệu xe, trong đó có hơn 1,4 triệu ô tô và 11,3 triệu xe máy, là số lượng lớn nhất cả nước. Sự gia tăng này khiến một số tuyến đường huyết mạch ở trung tâm thành phố, gần sân bay, cảng… trở nên đông đúc, cần thiết phải có các nút giao nhiều tầng để hạn chế giao cắt và ùn tắc.
Nút giao Cát Lái đã được đưa vào sử dụng từ năm 2010 với hai cầu vượt từ cảng Cát Lái (Nguyễn Thị Định và đại lộ Mai Chí Thọ) rẽ trái về trung tâm thành phố, một cầu từ Thủ Đức cũ rẽ trái về cảng Cát Lái và 7 nhánh đường phía dưới. Mạng lưới giao thông hiện đại ở cửa ngõ phía Đông thành phố được hình thành từ sự đan xen giữa các nhánh cầu, đường và tuyến metro.
Cách khoảng 10 km, cầu vượt Trạm 2 cũng là một nút giao quan trọng ở cửa ngõ phía Đông thành phố, được hoàn thành vào năm 2004 với tổng kinh phí khoảng 120 tỷ đồng. Công trình kết nối xa lộ Hà Nội với quốc lộ 1A, phục vụ việc di chuyển vào trung tâm thành phố hoặc ra TP Đồng Nai. Đây là nút giao có thiết kế hệ thống cầu vượt dạng hoa thị đầu tiên tại Việt Nam, bao gồm bốn vòng tròn có đường kính 420 m và các nhánh đường trong khu vực có diện tích 27 ha. Ngoài ra, công trình còn có hai hầm chui hở, cầu vượt và tuyến metro, tạo thành nút giao 4 tầng.
Tại nút giao này, một bên hầm chui hở trên đường song hành xa lộ Hà Nội đã thông xe ba năm trước, cho phép xe từ Đồng Nai vào trung tâm TP HCM. Hầm có tổng chiều dài 780 m với ba làn xe, giúp giảm xung đột tại các điểm giao cắt. Nhánh còn lại, sau 10 năm khởi công, vẫn chưa hoàn thành do vướng mặt bằng, hiện đang thi công dang dở; hầm này cho xe chạy từ TP HCM về Đồng Nai, với tổng chiều dài 1.020 m.
Cũng trên xa lộ Hà Nội, nút giao Đại học Quốc gia TP HCM đã hoàn thành vào năm 2019. Công trình dài gần 2 km, bao gồm một đường hầm hở và 3 cầu vượt, kết nối từ cổng khu du lịch Suối Tiên đến gần Bến xe Miền Đông mới. Đường hầm hở dài hơn một km với 8 làn xe, cho phép chạy với tốc độ 80 km/h. Phía trên đường hầm là các cầu vượt có chiều rộng 17 m, dài 38 m để xe có thể quay đầu.
Nút giao An Phú được xem là lớn nhất TP HCM với quy mô ba tầng, bao gồm hai hầm chui và các cầu vượt cho xe rẽ các hướng. Công trình có tổng vốn đầu tư hơn 3.400 tỷ đồng, khởi công tháng 12/2022 và dự kiến hoàn thành tháng 4/2025, nhưng hiện đang chậm tiến độ. Nút giao này kết nối cao tốc TP HCM – Long Thành – Dầu Giây với các trục đường Mai Chí Thọ, Lương Định Của, Nguyễn Thị Định và Đồng Văn Cống. Đây cũng là cửa ngõ ra vào cảng Cát Lái, với lưu lượng xe container bình quân hơn 20.000 lượt mỗi ngày.
Sau 4 năm thi công, một số hạng mục đã được đưa vào khai thác như nhánh cầu vượt cho xe rẽ phải từ cao tốc Long Thành – Dầu Giây xuống đại lộ Mai Chí Thọ, hai nhánh cầu cho xe từ Mai Chí Thọ vào đường Đồng Văn Cống và ngược lại, cùng với hai hầm chui trên Mai Chí Thọ, đã góp phần giảm ùn tắc khu vực. Hiện nhà thầu đang tập trung thi công khu vực kết nối Mai Chí Thọ với cao tốc và đường Lương Định Của, dự kiến toàn dự án hoàn thành vào quý 3/2027.
Cách đó khoảng 5 km là nút giao Mỹ Thủy (phường Cát Lái), đã khởi công từ năm 2016 với tổng vốn 3.449 tỷ đồng, chia thành 3 giai đoạn và vẫn chưa hoàn thành. Nút giao này kết nối ba trục lớn gồm Nguyễn Thị Định, Đồng Văn Cống và Võ Chí Công (Vành đai 2), khu vực thường xuyên xảy ra ùn tắc do lượng lớn container ra vào cảng Cát Lái. Thiết kế của nút giao bao gồm cầu vượt, hầm chui và các tuyến đường gom, nhằm tách biệt dòng xe container với giao thông đô thị.
Hiện tại, dự án chỉ mới hoàn thành một số hạng mục như cầu Kỳ Hà 3, Mỹ Thủy 3 nhánh trái, cầu vượt và hầm chui trong giai đoạn 2019-2021, giúp giảm ùn tắc đường vào cảng Cát Lái. Năm 2025, dự kiến sẽ khởi công giai đoạn 3, bao gồm cầu vượt Vành đai 2 – nhánh phải và cầu Kỳ Hà 3 nhánh phải, mỗi cầu có 4 làn xe. Tuy nhiên, các hạng mục này đang bị trễ tiến độ, lùi thời gian hoàn thành sang năm 2027. Khi hoàn thiện, công trình sẽ tạo ra nút giao quy mô 4 tầng, giúp giảm ùn tắc và tai nạn cho khu vực, đồng thời đáp ứng nhu cầu vận tải cho cụm cảng Cát Lái.
Nút giao An Sương được triển khai từ năm 2002, bao gồm cầu vượt và hầm chui đi qua quốc lộ 1, quốc lộ 22 (nay là đường Lê Quang Đạo) và đường Trường Chinh, nằm ở cửa ngõ Tây Bắc TP HCM. Ở giai đoạn một, cầu vượt trên quốc lộ 1 đã được đưa vào khai thác từ năm 2002, dài hơn 245 m và rộng 18 m. Đến năm 2020, hai nhánh hầm chui dài 830 m hoàn thành, tạo nên nút giao ba tầng, góp phần giảm ùn tắc giao thông.
Nằm ở trung tâm TP HCM, nút giao đường Nguyễn Hữu Cảnh bao gồm hầm và cầu cạn hình chữ Y với hai nhánh rẽ. Dự án được xây dựng với tổng vốn đầu tư 1.473 tỷ đồng, hoàn thành vào năm 2009. Cầu vượt dài hơn 600 m, rộng khoảng 13 m, đưa vào khai thác năm 2002, trong khi hầm chui nằm ở tầng dưới, dài khoảng 430 m, rộng 26 m, quy mô 4 làn xe, thông xe năm 2009. Dự án này giúp kết nối trung tâm TP HCM và khu đô thị Thủ Thiêm với cửa ngõ phía Đông, giảm xung đột và ùn tắc giao thông.
Nút giao Tân Vạn với tổng mức đầu tư hơn 1.800 tỷ đồng (phường Dĩ An) là công trình lớn và phức tạp nhất trên tuyến Vành đai 3 TP HCM, bao gồm thiết kế 3 tầng và 5 nhánh cầu vượt. Khi hoàn thành, cùng với cầu vượt Tân Vạn, công trình sẽ tạo nên nút giao thông 3 tầng. Dự án đóng vai trò kết nối 6 trục giao thông huyết mạch, giúp khơi thông kinh tế khu vực TP HCM – Đồng Nai. Tính đến cuối tháng 8, dự án đạt khoảng 65% khối lượng, với hệ thống dầm cầu vượt nhánh chính đã bắc qua xa lộ Hà Nội và đường Mỹ Phước – Tân Vạn. Công trình hiện đang đẩy nhanh thi công mặt cầu và các nhánh phụ để hoàn thành vào cuối năm nay.
Vị trí 8 nút giao ba tầng tại TP HCM. Đồ họa: Hoàng Thanh
Quỳnh Trần – Thanh Tùng
Bình luận