Hà Nội điều chỉnh 26,5 km đường sắt phục vụ mở rộng quốc lộ 1A

Hà Nội tiến hành di dời 26,5 km đường sắt để mở rộng quốc lộ 1A

Tuyến đường sắt Phú Xuyên – Ngọc Hồi sẽ được chuyển sang một tuyến mới, nhằm dành không gian hiện hữu để mở rộng quốc lộ 1A lên 16 làn xe.

Ngày 28/8, UBND TP Hà Nội đã tổ chức lễ khởi công và khánh thành các dự án, công trình quan trọng trên địa bàn. Trong số đó, có hai tuyến đường sắt quốc gia trọng điểm được Trung ương bàn giao cho thành phố thực hiện.

Dự án đầu tiên là cải tạo tuyến đường sắt Hà Nội – TP HCM hiện hữu, đoạn từ Phú Xuyên đến Ngọc Hồi. Dự án này bao gồm việc xây mới ga Thường Tín và Trung tâm điều hành vận tải đường sắt quốc gia. Theo thông tin từ Ban Quản lý đường sắt đô thị Hà Nội (MRB), tuyến chính có chiều dài 26,5 km, cùng với 3 km đường nối từ Ngọc Hồi đến tuyến vành đai Bắc Hồng – Văn Điển.

Trong khuôn khổ dự án, ba ga mới sẽ được xây dựng, bao gồm Ngọc Hồi, Thường Tín và Phú Xuyên. Trong đó, ga Ngọc Hồi được định hướng trở thành ga đầu mối hành khách, ga Thường Tín sẽ là đầu mối hàng hóa, và ga Phú Xuyên sẽ là ga tránh tàu.

Ga Ngọc Hồi và Thường Tín được tổ chức để kết nối và chuyển tải hành khách, hàng hóa giữa các tuyến đường sắt có khổ ray khác nhau. Hệ thống thông tin, tín hiệu và điều khiển hiện đại cũng sẽ được đầu tư nhằm nâng cao năng lực khai thác, bảo đảm an toàn và hiệu quả vận tải.

Theo MRB, việc di dời tuyến đường sắt khỏi vị trí hiện tại không chỉ phục vụ cho việc mở rộng trục quốc lộ 1 mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai đồng bộ, kết nối với mạng lưới đường sắt đô thị theo quy hoạch. Dự án dự kiến sẽ hoàn thành vào ngày 31/3/2027.

Dự án thứ hai là tuyến đường sắt quốc gia vành đai phía Đông, đoạn từ Ngọc Hồi đến Kim Sơn, có chiều dài hơn 31 km, chưa bao gồm các nhánh kết nối. Tuyến đường này sẽ được đầu tư theo tiêu chuẩn đường đôi, khổ ray 1.435 mm, trang bị điện khí hóa và có tốc độ thiết kế tối đa là 120 km/h, phục vụ cho cả tàu khách và tàu hàng.

Công trình dự kiến sẽ hoàn thành vào tháng 12/2028. Khi chính thức đưa vào khai thác, tuyến đường này sẽ hình thành hành lang vận tải hàng hóa liên vùng, giúp giảm áp lực cho các tuyến đường sắt xuyên tâm, đồng thời rút ngắn thời gian và chi phí vận chuyển.

Việc áp dụng hệ thống điện khí hóa cũng sẽ góp phần chuyển dịch sang phương thức vận tải tiết kiệm năng lượng, phù hợp với định hướng phát triển giao thông xanh và mục tiêu giảm phát thải của Việt Nam.

Hai dự án này sẽ cùng hội tụ tại tổ hợp ga Ngọc Hồi, nơi đã được quy hoạch thành đầu mối giao thông đường sắt phức hợp với diện tích khoảng 260 ha. Tổ hợp này sẽ là điểm đầu của tuyến đường sắt quốc gia Hà Nội – TP HCM, tích hợp ga lập tàu quốc gia, đường sắt đô thị, depot đường sắt đô thị và depot đường sắt tốc độ cao.

Theo MRB, hai dự án này được triển khai phù hợp với quy hoạch mạng lưới đường sắt quốc gia cũng như Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội, góp phần tổ chức lại không gian đô thị, tăng cường kết nối vùng và tạo thêm động lực phát triển cho thành phố.

Võ Hải