Tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng có tổng chiều dài khoảng 391 km, đi qua 6 tỉnh, thành phố: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng. Điểm đầu của tuyến được xác định tại vị trí nối ray qua biên giới thuộc tỉnh Lào Cai, trong khi điểm cuối là ga Lạch Huyện, thành phố Hải Phòng.
Dự án có chiều dài lần lượt là 145 km tại tỉnh Lào Cai, 100 km tại tỉnh Phú Thọ, 38 km tại Hà Nội, khoảng 3 km tại Bắc Ninh, 16 km tại Hưng Yên và 89 km tại Hải Phòng. Trên tuyến sẽ có 18 nhà ga, bao gồm 15 ga hỗn hợp phục vụ đón tàu khách và hàng hóa cùng 3 ga lập tàu.
Tuyến được thiết kế với khổ đường tiêu chuẩn 1.435 mm, áp dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray và điện khí hóa. Tốc độ thiết kế đạt 160 km/h cho tàu khách và 120 km/h cho tàu hàng. Giai đoạn đầu, dự án sẽ được xây dựng theo hình thức đường đơn với dự phòng để phát triển lên đường đôi.
Tổng mức đầu tư cho dự án này lên đến hơn 203.200 tỷ đồng. Hiện tại, chủ đầu tư đã khởi công xây dựng các ga và đường kết nối vào ngày 19/12/2025, đồng thời lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho hạng mục xây dựng tuyến chính. Dự kiến, công trình tuyến chính sẽ được khởi công vào cuối năm 2026 và hoàn thành vào năm 2030.
Bên cạnh việc đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, Bộ Xây dựng cũng đang khẩn trương lập quy hoạch cho hai tuyến đường sắt chiến lược là Hà Nội – Lạng Sơn và Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái.
Ba tuyến đường sắt kết nối Trung Quốc. Đồ họa: Hoàng Khánh
Tuyến đường sắt Hà Nội – Đồng Đăng (Lạng Sơn) có điểm đầu tại ga Bằng Tường Đông trên tuyến đường sắt tốc độ cao Nam Ninh – Bằng Tường (Trung Quốc) và điểm cuối tại ga Gia Lâm, thành phố Hà Nội.
Sau khi vượt qua biên giới Trung – Việt, tuyến sẽ đi qua địa bàn tỉnh Lạng Sơn và Bắc Ninh, kết nối với ga Gia Lâm. Tổng chiều dài chính tuyến trong lãnh thổ Việt Nam khoảng 146 km, trong đó chiều dài cầu là 31 km và hầm là 9 km. Toàn tuyến dự kiến sẽ bố trí 11 ga.
Tuyến được thiết kế theo khổ đường 1.435 mm, cấp I, phục vụ khai thác hỗn hợp hành khách và hàng hóa, với tốc độ thiết kế đạt 160 km/h, trong đó đoạn qua biên giới có tốc độ khoảng 80 km/h. Giai đoạn đầu sẽ được đầu tư xây dựng đường đơn, có dự phòng để phát triển lên đường đôi.
Tàu hàng liên vận đến châu Âu thường khởi hành ở ga Yên Viên. Ảnh: Anh Duy
Tuyến đường sắt Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái có điểm đầu tại ga Đông Hưng (Trung Quốc) và điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng, thành phố Hải Phòng. Sau khi vượt qua biên giới Trung – Việt, tuyến sẽ đi qua tỉnh Quảng Ninh và thành phố Hải Phòng, kết nối với ga Nam Hải Phòng của tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng mới. Điểm nối ray được bố trí tại khu vực biên giới hai nước.
Tổng chiều dài chính tuyến trong lãnh thổ Việt Nam khoảng 174 km, trong đó chiều dài cầu khoảng 76 km và hầm 8,09 km. Toàn tuyến dự kiến bố trí 14 ga.
Tuyến được thiết kế theo khổ đường 1.435 mm, cấp I, phục vụ khai thác hỗn hợp hành khách và hàng hóa, với tốc độ thiết kế 160 km/h, có dự phòng nâng lên 200 km/h, đoạn qua biên giới 120 km/h. Giai đoạn đầu sẽ xây dựng quy mô đường đơn, với dự phòng phát triển lên đường đôi.
Theo ông Trần Thiện Cảnh, Cục trưởng Cục Đường sắt Việt Nam, các tuyến đường sắt đều nhận được sự hỗ trợ từ phía Trung Quốc, phối hợp với các cơ quan Việt Nam trong việc lập quy hoạch. Hiện tại, đơn vị tư vấn đang làm việc với các địa phương có tuyến đường sắt đi qua để thống nhất quy hoạch và hoàn thành báo cáo đầu kỳ. Các bên sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ với mục tiêu hoàn tất quy hoạch trong năm 2026.
Ba tuyến đường sắt này sẽ tạo ra sự kết nối liền mạch giữa hệ thống đường sắt Việt Nam và Trung Quốc, qua đó đặt nền tảng cho việc hình thành mạng lưới đường sắt liên thông giữa các quốc gia ASEAN và Trung Quốc. Đặc biệt, cả ba tuyến đều có thể mở rộng kết nối tới châu Âu, thúc đẩy việc tổ chức các đoàn tàu liên vận từ Việt Nam đi Trung Quốc và châu Âu.
Không chỉ góp phần tăng cường giao thương trong khu vực, dự án còn tạo điều kiện thúc đẩy lưu chuyển nhanh hơn cho hành khách và hàng hóa, đồng thời mang ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy sự kết nối hệ thống giao thông đường sắt ASEAN, từng bước hiện thực hóa liên thông đường sắt khổ tiêu chuẩn, góp phần đẩy nhanh tiến trình hội nhập khu vực.
Đoàn Loan
Bình luận