Theo tờ trình gửi đến Thủ tướng Chính phủ, tuyến cao tốc bắt đầu từ nút giao với cao tốc Nội Bài – Lào Cai thuộc xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai và kết thúc tại cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng, xã Phong Thổ, tỉnh Lai Châu.
Tuyến đường có tổng chiều dài 163 km, trong đó đoạn đi qua tỉnh Lào Cai dài 49,5 km và đoạn qua tỉnh Lai Châu dài 113,5 km. Tại tỉnh Lào Cai, hướng tuyến chủ yếu bám theo hành lang quốc lộ 279 trước khi vượt đèo Khau Co bằng hầm đường bộ để kết nối với tỉnh Lai Châu. Đoạn qua tỉnh Lai Châu đi song song với quốc lộ 32, sau đó kết nối với quốc lộ 4D và quốc lộ 12 để đến cửa khẩu quốc tế Ma Lù Thàng.
Dự án này là một trong những tuyến cao tốc có điều kiện địa hình và yêu cầu kỹ thuật phức tạp nhất tại khu vực Tây Bắc, với tổng cộng 122 cầu cạn và 7 hầm xuyên núi dọc theo toàn tuyến.
Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án được ước tính khoảng 63.480 tỷ đồng, trong đó chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khoảng 7.545 tỷ đồng; chi phí xây dựng và thiết bị khoảng 45.660 tỷ đồng; phần còn lại sẽ được sử dụng cho quản lý dự án, tư vấn và dự phòng.
Trung tâm tỉnh Lai Châu. Ảnh: Lê Hồng Hà
Tỉnh Lai Châu đã kiến nghị triển khai dự án theo hình thức đầu tư công, sử dụng 100% vốn ngân sách trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 dành cho các dự án quan trọng quốc gia và công trình trọng điểm trong ngành giao thông.
Theo ý kiến của địa phương, phương án này phù hợp với tính chất của dự án, điều kiện kinh tế – xã hội của khu vực Tây Bắc, cũng như khả năng huy động nguồn lực. Dự án dự kiến sẽ được triển khai trong giai đoạn 2026-2030, và sau khi hoàn thành sẽ nghiên cứu phương án thu phí để hoàn trả một phần vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước.
Tờ trình cũng đề xuất chia dự án thành 4 thành phần, bao gồm hai dự án liên quan đến bồi thường, hỗ trợ và tái định cư tại Lào Cai và Lai Châu; cùng với hai dự án xây dựng tuyến đường qua hai địa phương. Lai Châu kiến nghị Bộ Xây dựng giữ vai trò là cơ quan chủ quản các dự án xây dựng, trong khi hai tỉnh sẽ phụ trách công tác giải phóng mặt bằng.
Địa phương cũng đã đề xuất ưu tiên bố trí vốn trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 và áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù tương tự như các dự án quan trọng quốc gia, nhằm bảo đảm hoàn thành tuyến đường vào năm 2030.
Khi hoàn thành, cao tốc Bảo Hà – Lai Châu sẽ hình thành hành lang giao thông chiến lược nối Hà Nội với Lào Cai, Lai Châu và cửa khẩu Ma Lù Thàng. Tuyến đường này sẽ tăng cường kết nối khu vực Tây Bắc với các trung tâm kinh tế lớn và cửa khẩu quốc tế, đồng thời tạo động lực cho sự phát triển kinh tế – xã hội và góp phần bảo đảm quốc phòng, an ninh tại khu vực biên giới.
Anh Duy
