Thời gian gần đây, thông tin xe bán tải (pickup) có thể bị hạn chế lưu thông trong nội đô do bị xếp vào nhóm xe tải đã khiến dư luận quan tâm. Trên các diễn đàn và mạng xã hội, không ít chủ xe tìm cách “hoán cải” phương tiện thành ô tô con nhằm né quy định. Tuy nhiên, cơ quan chức năng khẳng định đây là hành vi vi phạm pháp luật và không thể thực hiện trên thực tế.
Theo quy định tại Thông tư 53/2024/TT-BGTVT, xe bán tải được phân loại dựa trên tỷ lệ giữa khối lượng người được phép chở và khối lượng hàng hóa chuyên chở. Cụ thể, nếu tỷ lệ này nhỏ hơn hoặc bằng 80%, phương tiện sẽ được xếp vào nhóm ô tô tải pickup.
Với tiêu chí này, phần lớn các mẫu xe bán tải phổ biến hiện nay đều thuộc nhóm xe tải. Điều này đồng nghĩa với việc phải tuân thủ các quy định về khung giờ và phạm vi lưu thông tương tự xe tải, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội.
Đáng chú ý, theo lãnh đạo Cục Đăng kiểm Việt Nam, cách phân loại này đã được áp dụng ổn định từ nhiều năm trước, dựa trên tiêu chuẩn quốc gia TCVN 7271:2003, chứ không phải quy định mới ban hành.
Trước nguy cơ bị hạn chế lưu thông, nhiều chủ xe đã tìm hiểu phương án “biến” xe bán tải thành ô tô con để thuận tiện di chuyển trong nội đô. Tuy nhiên, theo các cơ sở đăng kiểm, việc này hoàn toàn không khả thi.
Luật hiện hành nghiêm cấm hành vi tự ý cải tạo xe ô tô tải thành xe chở người, trừ các trường hợp đặc biệt phục vụ quốc phòng hoặc an ninh. Nếu cố tình thực hiện, chủ phương tiện có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị tịch thu xe.
Ảnh minh hoạ
Không chỉ vướng quy định pháp lý, việc thay đổi kết cấu và thông số kỹ thuật của xe cũng là điều gần như không thể. Ngay cả nhà sản xuất cũng phải trải qua quy trình thử nghiệm, đánh giá nghiêm ngặt trước khi đưa xe ra thị trường. Các thông số như tải trọng, kết cấu và phân loại phương tiện đã được xác định từ đầu và ghi rõ trong hồ sơ chứng nhận.
Một số ý kiến cho rằng các hãng xe có thể điều chỉnh tải trọng xuống dưới ngưỡng quy định để được xếp vào nhóm ô tô con. Tuy nhiên, đại diện cơ quan đăng kiểm khẳng định điều này không khả thi.
Mỗi mẫu xe đều phải trải qua quy trình kiểm định chất lượng, cấp giấy chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Việc thay đổi thông số không chỉ liên quan đến kỹ thuật mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách thuế, giá bán và chi phí lăn bánh.
Trên thực tế, ô tô con pickup và ô tô tải pickup chịu các mức thuế khác nhau. Nếu chuyển đổi phân loại, toàn bộ cấu trúc chi phí của xe sẽ thay đổi, do đó nhà sản xuất không thể điều chỉnh đơn giản trên giấy tờ.
Cơ quan chức năng nhấn mạnh, những tranh luận gần đây không xuất phát từ việc thay đổi tiêu chí phân loại xe, mà chủ yếu liên quan đến các quy định hạn chế lưu thông trong nội đô do địa phương ban hành.
Trong bối cảnh đó, người dân cần nắm rõ quy định pháp luật, tránh tin theo các thông tin chưa được kiểm chứng về việc “lách luật” bằng hoán cải xe. Việc tự ý thay đổi kết cấu phương tiện không chỉ tiềm ẩn rủi ro pháp lý mà còn ảnh hưởng đến an toàn giao thông.
Về lâu dài, nếu có điều chỉnh liên quan đến phân loại xe bán tải, cơ quan chức năng sẽ phải nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá tác động toàn diện về kinh tế – xã hội, đồng thời đảm bảo phù hợp với quy định pháp luật và thông lệ quốc tế.
