Việc vượt xe là tình huống thường xuyên xảy ra khi tham gia giao thông, tuy nhiên nếu thực hiện sai quy định, người điều khiển ô tô có thể đối mặt với mức xử phạt rất nặng. Theo quy định mới nhất, hành vi vượt xe không đúng, đặc biệt là vượt bên phải sai quy định gây tai nạn, có thể bị phạt tới 22 triệu đồng và bị trừ điểm giấy phép lái xe.
Vượt xe được hiểu là hành vi điều khiển phương tiện đi qua một hoặc nhiều xe khác đang di chuyển cùng chiều. Đây là nhu cầu thực tế nhằm tăng tốc hoặc thoát khỏi tình trạng ùn tắc, nhưng bắt buộc phải tuân thủ đúng quy định pháp luật và đảm bảo an toàn.
Theo Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024, có tổng cộng 10 trường hợp người điều khiển phương tiện không được phép vượt xe để đảm bảo an toàn giao thông.
Cụ thể, không được vượt xe khi không đáp ứng đủ điều kiện an toàn; trên cầu hẹp chỉ có một làn xe; tại đoạn đường cong có tầm nhìn hạn chế; tại khu vực đỉnh dốc trên đường hai chiều; tại nơi giao nhau hoặc giao cắt với đường sắt; khi thời tiết xấu hoặc mặt đường không đảm bảo; khi gặp xe ưu tiên; tại phần đường dành cho người đi bộ; khi có người đi bộ hoặc xe lăn của người khuyết tật đang qua đường; và trong hầm đường bộ.
Việc vượt xe phải được thực hiện theo quy định luật giao thông và đảm bảo an toàn.
So với trước đây, quy định mới đã bổ sung thêm 4 trường hợp gồm: vượt xe tại đỉnh dốc đường hai chiều, tại vạch qua đường cho người đi bộ, khi có người khuyết tật qua đường và trong hầm đường bộ. Đây là những điểm đáng chú ý mà tài xế cần đặc biệt lưu ý để tránh vi phạm.
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP, hành vi vượt xe không đúng quy định sẽ bị xử phạt nghiêm khắc tùy theo mức độ vi phạm.
Trong trường hợp vượt xe sai quy định thông thường, người điều khiển ô tô có thể bị phạt tiền từ vài triệu đồng. Tuy nhiên, nếu hành vi này gây tai nạn giao thông, mức phạt có thể tăng lên từ 20.000.000 đồng đến 22.000.000 đồng, đồng thời bị trừ 10 điểm trên giấy phép lái xe.
Đây là mức xử phạt thuộc nhóm cao trong các lỗi vi phạm giao thông đường bộ, thể hiện sự siết chặt quản lý nhằm giảm thiểu tai nạn do hành vi vượt ẩu, vượt sai quy định.
Luật cũng quy định rõ cách thức vượt xe và nhường đường để đảm bảo an toàn cho tất cả các phương tiện tham gia giao thông.
Mức phạt lỗi ô tô vượt không đúng quy định theo Nghị định 168
Nguyên tắc chung là xe chỉ được vượt bên trái. Trong một số trường hợp đặc biệt như xe phía trước có tín hiệu rẽ trái, đang rẽ trái hoặc là xe chuyên dùng đang làm việc không thể vượt bên trái, thì mới được phép vượt bên phải.
Xe xin vượt chỉ được thực hiện khi phía trước không có chướng ngại vật, không có xe đi ngược chiều trong đoạn đường định vượt và xe phía trước không có dấu hiệu vượt xe khác. Đồng thời, xe phía trước cần có tín hiệu rẽ phải và di chuyển sát về bên phải để nhường đường.
Khi có xe phía sau xin vượt, người điều khiển xe phía trước phải quan sát, nếu đủ điều kiện an toàn thì giảm tốc độ, bật tín hiệu rẽ phải và đi sát lề phải để tạo điều kiện cho xe sau vượt. Ngược lại, nếu không đảm bảo an toàn, cần bật tín hiệu rẽ trái để báo hiệu không cho vượt.
Đối với xe xin vượt, cần phát tín hiệu bằng đèn hoặc còi. Riêng trong khu vực đô thị và đông dân cư vào khung giờ từ 22h đến 5h sáng hôm sau, chỉ được phép sử dụng đèn để báo hiệu xin vượt, hạn chế sử dụng còi nhằm đảm bảo trật tự và giảm tiếng ồn.
Có thể thấy, quy định về vượt xe đã được siết chặt hơn từ năm 2025 nhằm nâng cao ý thức người tham gia giao thông và giảm thiểu tai nạn. Người điều khiển ô tô cần nắm rõ các trường hợp không được vượt xe, cũng như tuân thủ đúng quy trình vượt và nhường đường để tránh bị xử phạt nặng, đồng thời góp phần xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn minh.
