Bộ Xây dựng vừa tiến hành cuộc họp để xem xét Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi cho Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt TP HCM – Cần Thơ, với tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 171.300 tỷ đồng.
Theo thông báo từ cuộc họp, do tuyến đường đi qua khu vực có nền đất yếu và địa hình phức tạp, cũng như tác động đến nhiều địa phương khác nhau, lãnh đạo Bộ Xây dựng nhấn mạnh rằng cần phải nghiên cứu thận trọng trong quá trình chuẩn bị đầu tư. Việc đổi mới cách tiếp cận là cần thiết nhằm đảm bảo tính khả thi và bền vững cho dự án.
Một trong những yếu tố quan trọng được nêu ra là dự báo nhu cầu vận tải. Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận đã được yêu cầu phối hợp với các cơ quan liên quan để cập nhật số liệu thực tế về lưu lượng hành khách và hàng hóa trong hành lang TP HCM – Cần Thơ. Việc dự báo không chỉ dừng lại ở quy mô nhu cầu vận tải mà còn cần đánh giá khả năng thu hút của đường sắt, mức độ cạnh tranh và cơ cấu phân chia thị phần giữa các phương thức vận tải khác nhau, bao gồm đường sắt, đường bộ và đường thủy nội địa.
Đối với mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), Bộ Xây dựng đã yêu cầu đưa nội dung này vào Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Đồng thời, cần xác định rõ quỹ đất tại khu vực xung quanh nhà ga để phát triển đô thị, dịch vụ, thương mại và logistics.
Đường sắt Lào chạy với vận tốc tối đa 160 km/h. Ảnh: Xinhua
Theo Bộ Xây dựng, mô hình TOD có thể tạo thêm nguồn lực cho việc phát triển hạ tầng, nâng cao hiệu quả khai thác đất đai, đồng thời hỗ trợ tính khả thi tài chính của dự án. Bộ cũng cho biết sẽ làm việc trực tiếp với các địa phương có tuyến đường đi qua để thống nhất phương án phát triển quỹ đất TOD và tổ chức triển khai dự án trong các bước tiếp theo.
Về phương án kỹ thuật, Bộ Xây dựng đã thống nhất chủ trương phân kỳ đầu tư giai đoạn đầu với quy mô đường đơn, khổ đường sắt 1.435 mm. Tuy nhiên, cần phải tính toán thiết kế ngay từ đầu cho phương án hoàn thiện đường đôi trong tương lai, nhằm tránh phát sinh chi phí lớn hoặc ảnh hưởng đến quá trình khai thác sau này.
Đối với khu vực nền đất yếu tại Đồng bằng sông Cửu Long, Bộ yêu cầu lựa chọn giải pháp xử lý phù hợp, đảm bảo ổn định lâu dài, hạn chế nguy cơ lún và đáp ứng yêu cầu an toàn cho việc chạy tàu. Ban Quản lý dự án Mỹ Thuận và các đơn vị tư vấn cần khẩn trương hoàn thiện hồ sơ trong tháng 7.
Theo đề xuất nghiên cứu tiền khả thi, tuyến đường sắt TP HCM – Cần Thơ có điểm đầu tại ga An Bình (phường Dĩ An, TP HCM) và điểm cuối tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP Cần Thơ), với tổng chiều dài 175,2 km.
Trong giai đoạn đầu, tuyến đường sẽ được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đơn, khổ 1.435 mm; giai đoạn sau sẽ hoàn thiện thành đường đôi theo quy hoạch. Toàn tuyến dự kiến sẽ có 12 ga và 3 depot tại An Bình, Tân Kiên và Cần Thơ. Tốc độ thiết kế dự kiến đạt 160 km/h cho tàu khách và 120 km/h cho tàu hàng.
Về mặt xây dựng, khoảng 56% tuyến đường sẽ được xây dựng trên cầu vượt sông, khu vực đô thị và các công trình hạ tầng hiện có; khoảng 44% còn lại sẽ đi trên nền đất. Theo tính toán sơ bộ, phương án đường sắt đi chung với cầu Cần Thơ 2 có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 171.300 tỷ đồng. Nếu xây dựng cầu đường sắt độc lập, tổng mức đầu tư sẽ tăng lên khoảng 175.110 tỷ đồng.
Theo kế hoạch, dự án đường sắt TP HCM – Cần Thơ sẽ được trình Quốc hội xem xét chủ trương đầu tư vào tháng 8, dự kiến sẽ khởi công vào năm 2028 và hoàn thành cơ bản vào năm 2035.
Anh Duy
