Việc nhận thông báo “phạt nguội” do vượt đèn đỏ trong tình huống khẩn cấp như đưa người đi cấp cứu đang khiến nhiều người dân băn khoăn. Trước vấn đề này, Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an) đã chính thức đưa ra giải đáp, làm rõ căn cứ pháp lý cũng như hướng xử lý cụ thể.
Theo thông tin từ Cục CSGT ngày 23/3, cơ quan này đã tiếp nhận phản ánh của một số trường hợp tài xế bị ghi nhận vi phạm lỗi vượt đèn đỏ khi đang chở người thân đi cấp cứu. Nhiều người đặt câu hỏi liệu hành vi này có bị xử phạt hay không khi xuất phát từ tình huống cấp bách.
Đại diện Cục CSGT cho biết, căn cứ khoản 11 Điều 2 Luật Xử lý vi phạm hành chính, “tình thế cấp thiết” được hiểu là tình huống mà cá nhân hoặc tổ chức buộc phải gây ra một thiệt hại nhỏ hơn để ngăn chặn một nguy cơ lớn hơn đang đe dọa đến lợi ích của Nhà nước, tổ chức hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của bản thân và người khác.
Trong trường hợp người điều khiển phương tiện buộc phải vi phạm luật giao thông như vượt đèn đỏ, đi vào làn khẩn cấp nhằm rút ngắn thời gian đưa người bệnh đến cơ sở y tế, thì hành vi này có thể được xem xét là thực hiện trong tình thế cấp thiết. Điều này đồng nghĩa với việc có cơ sở để không bị xử phạt nếu chứng minh được tính cần thiết và cấp bách của tình huống.
Bên cạnh đó, Cục CSGT cũng nêu rõ một tình huống phổ biến khác là khi đang dừng đèn đỏ, phía sau có xe ưu tiên như xe cứu thương hoặc xe chữa cháy nhưng không còn khoảng trống để nhường đường. Khi đó, người điều khiển phương tiện có thể cho xe vượt qua vạch dừng và di chuyển sát lề phải để tạo điều kiện cho xe ưu tiên đi qua. Hành vi này cũng có thể được xem là tình thế cấp thiết.
Ảnh minh họa.
Đại diện Cục CSGT khẳng định, pháp luật hiện hành không xử phạt đối với các hành vi vi phạm được thực hiện trong tình thế cấp thiết. Tuy nhiên, để được xem xét, người vi phạm cần chủ động làm việc với cơ quan chức năng.
Cụ thể, khi nhận được thông báo phạt nguội nhưng cho rằng mình vi phạm trong tình huống cấp thiết, tài xế hoặc chủ phương tiện cần mang theo giấy tờ liên quan đến phương tiện, giấy tờ cá nhân và các tài liệu chứng minh như hình ảnh, video, hồ sơ bệnh án hoặc giấy xác nhận cấp cứu. Cơ quan CSGT sẽ tiếp nhận, xác minh và nếu đủ căn cứ xác định đúng là tình thế cấp thiết thì sẽ không tiến hành xử phạt.
Liên quan đến mức xử phạt hiện hành, theo quy định tại Nghị định 168/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, hành vi vượt đèn đỏ bị xử lý nghiêm khắc hơn so với trước đây. Người điều khiển ô tô vi phạm có thể bị phạt từ 18 đến 20 triệu đồng, trong khi người điều khiển xe máy bị phạt từ 4 đến 6 triệu đồng. Ngoài ra, các quy định mới còn áp dụng cơ chế trừ điểm giấy phép lái xe nhằm tăng tính răn đe.
Việc tăng mạnh mức xử phạt được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh tình hình vi phạm giao thông còn diễn biến phức tạp. Lực lượng CSGT các địa phương đang triển khai đồng bộ các giải pháp vừa tuyên truyền, vừa xử lý nghiêm nhằm nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân.
Cơ quan công an khuyến cáo, người vi phạm khi nhận được thông báo phạt nguội cần nhanh chóng đến cơ quan chức năng nơi phát hiện vi phạm hoặc nơi cư trú để giải quyết theo quy định. Đồng thời, mỗi người dân cần chủ động tuân thủ luật giao thông, góp phần bảo đảm an toàn cho bản thân và cộng đồng.
