Dự án cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng giai đoạn 1 có tổng chiều dài hơn 188 km và tổng vốn đầu tư gần 45.000 tỷ đồng. Đặc biệt, đoạn đi qua TP Cần Thơ dài hơn 132 km với vốn đầu tư hơn 31.200 tỷ đồng, được chia thành ba dự án thành phần.
Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp TP Cần Thơ, đơn vị chủ đầu tư, cho biết hiện tại ba dự án thành phần qua địa bàn đã hoàn thành khoảng 57% khối lượng công việc, đồng thời đã giải ngân hơn 79% vốn đầu tư. Tuy nhiên, kế hoạch giải ngân vốn cho năm 2026 mới đạt hơn 15%, tương ứng với 694 tỷ đồng trong tổng số 4.563 tỷ đồng cần thiết.
Phần lớn các gói thầu đã hoàn thành các hạng mục cầu, tuy nhiên, nhiều gói thầu liên quan đến phần đường có nguy cơ chậm tiến độ do thiếu hụt cát và đá với khối lượng lớn.
Công trường cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng, đoạn qua xã Trường Xuân, TP Cần Thơ. Ảnh: An Bình
Ông Phan Minh Trí, Phó giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông và nông nghiệp TP Cần Thơ, cho biết tất cả 11 gói thầu thuộc ba dự án thành phần đang được gấp rút thi công. Mặc dù máy móc, thiết bị, nhân lực và năng lực tài chính của nhà thầu cơ bản đáp ứng yêu cầu, nhưng vấn đề lớn nhất hiện nay là thiếu vật liệu từ đầu dự án cho đến nay.
Tổng nhu cầu cát cho ba dự án thành phần lên tới hơn 16,6 triệu m3, trong khi lượng cát đã được cung cấp đến công trường mới chỉ đạt khoảng 10,6 triệu m3. Nhu cầu về đá là hơn 4,17 triệu m3, nhưng khối lượng đá đã được tập kết và sử dụng chỉ mới gần 0,9 triệu m3.
Theo chủ đầu tư, hai dự án thành phần 2 và 4 vẫn còn thiếu khoảng 4 triệu m3 cát, trong đó khoảng 3 triệu m3 chưa xác định được nguồn cung. Để đảm bảo tiến độ, công trường cần huy động đủ 3,44 triệu m3 cát trước tháng 8 để phục vụ gia tải nền đường, tuy nhiên, mục tiêu này được đánh giá là rất khó khăn.
Nguyên nhân chính là do một số mỏ cát tại Đồng Tháp và An Giang phải tạm dừng khai thác vì lo ngại về tình trạng sạt lở bờ sông hoặc đang trong quá trình gia hạn giấy phép. Các mỏ còn hoạt động hiện có công suất thấp, chỉ khoảng 1.000-2.000 m3 mỗi ngày, trong khi nhu cầu tiêu thụ của các gói thầu lên tới khoảng 30.000 m3 mỗi ngày.
Nguồn cát biển dự kiến cung cấp cho đoạn qua khu vực Sóc Trăng cũng gặp khó khăn do thời tiết gió chướng phức tạp, khiến chi phí huy động máy móc, thiết bị khai thác ngoài khơi cao hơn nhiều so với cát sông nội địa.
Về nguồn vật liệu đá, ba dự án thành phần vẫn còn thiếu hơn 2,4 triệu m3. Chủ đầu tư nhận định tình trạng thiếu cát và đá đang tạo áp lực lớn lên tiến độ thi công toàn tuyến.
Theo kế hoạch, đến ngày 30/7, các gói thầu cần hoàn thành gia tải chờ lún, sau đó sẽ dỡ tải và tiếp tục thi công các hạng mục hoàn thiện để thông xe kỹ thuật toàn tuyến vào tháng 7/2027.
Hướng tuyến cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng. Đồ họa: Tâm Thảo
Trước tình hình khó khăn này, chủ đầu tư đã đề nghị UBND TP Cần Thơ và Sở Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ tìm nguồn cát san lấp và đá từ An Giang, Đồng Tháp, Vĩnh Long, TP HCM và các tỉnh khu vực Đông Nam Bộ, nhằm bảo đảm tiến độ thực hiện theo chỉ đạo của Quốc hội và Chính phủ.
Ban quản lý cũng đang xem xét phương án sử dụng cát thương mại để bù đắp cho nguồn thiếu hụt. Giá cát thương mại dự kiến khoảng 193.000 đồng mỗi m3, cao hơn 123.000 đồng so với giá trong dự toán. Nếu phải mua gần 3 triệu m3 cát thương mại, chi phí dự án sẽ tăng thêm gần 360 tỷ đồng, dự kiến sẽ được trích từ nguồn dự phòng.
Trong ngắn hạn, chủ đầu tư kiến nghị UBND TP Cần Thơ chấp thuận việc sử dụng 800.000 m3 cát thương mại cho thi công. Mặc dù phương án này có chi phí cao hơn, nhưng được đánh giá là an toàn về môi trường và dễ dàng tạo sự đồng thuận với chính quyền và người dân trong khu vực dự án.
Đối với đoạn qua An Giang, dự án thành phần 1 dài 57 km với vốn đầu tư hơn 13.500 tỷ đồng hiện đã đạt hơn 75% khối lượng, cao hơn khoảng 0,2% so với hợp đồng đã ký kết.
