Mỗi sáng, Minh Anh, 29 tuổi, cư dân một chung cư tại phường An Khánh, TP Hồ Chí Minh, phải di chuyển gần một km để đến trạm xe buýt nằm trên đại lộ Mai Chí Thọ. Chị cho biết, quãng đường này không quá xa nhưng khá bất tiện, đặc biệt vào giờ cao điểm hoặc những ngày thời tiết xấu. “Khu vực tôi sống đông dân cư, phần lớn người dân di chuyển bằng phương tiện công cộng nhưng các tuyến xe buýt chủ yếu chỉ hoạt động trên những tuyến đường lớn, khiến xe buýt khó tiếp cận sâu vào bên trong”, Minh Anh chia sẻ.
Tương tự, ông Quốc Huy, 65 tuổi, cũng gặp khó khăn khi muốn đón xe buýt tại trục đường chính Huỳnh Tấn Phát (phường Tân Thuận, TP Hồ Chí Minh). Ông phải băng qua hẻm 502, một lối đi khá vòng vèo. Ông nhận xét khoảng cách không quá xa đối với người trẻ, nhưng lại là một trở ngại lớn với người cao tuổi, đặc biệt vào những ngày nắng gắt hoặc mưa lớn.
Ngọc Trâm, một sinh viên thuê phòng tại phường Đông Hưng Thuận (quận 12 cũ), cũng từng có ý định đi xe buýt đến trường để tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, quãng đường từ khu trọ đến điểm dừng xe buýt lại khá xa. “Nếu có các tuyến xe buýt mini hoạt động trong khu dân cư hoặc trên những con đường hẹp, việc tiếp cận giao thông công cộng sẽ dễ dàng hơn”, nữ sinh cho biết.
Mặc dù mạng lưới xe buýt tại TP Hồ Chí Minh đã phủ sóng phần lớn hệ thống giao thông đô thị, song khả năng tiếp cận của người dân vẫn còn hạn chế, nhất là tại các tuyến đường nhỏ, khu dân cư mới hoặc những khu vực xa trạm dừng. Ngoài ra, việc vận hành theo tuyến và lịch trình cố định chưa đáp ứng được nhu cầu đi lại linh hoạt của người dân.
Xe Gazelle City rộng khoảng 2,2 m, chở khoảng 10-12 người. Ảnh: Gaz
Hiện tại, TP Hồ Chí Minh đang có khoảng 180 tuyến xe buýt với hơn 2.400 phương tiện, đa phần có sức chứa từ 20 đến 60 chỗ ngồi. Do đặc thù này, mạng lưới xe buýt chủ yếu hoạt động trên các trục đường lớn, khiến nhiều người dân ở khu dân cư hoặc những hẻm nhỏ phải đi một quãng đường khá xa mới có thể tiếp cận được điểm dừng.
Thực tế cho thấy, tại khu vực trung tâm, bán kính đi bộ đến điểm đón gần nhất thường khoảng 100-300 m. Tuy nhiên, ở nhiều nơi, từ các hẻm có thể lên đến hơn một km; tại các khu vực ngoại thành, độ phủ còn hạn chế hơn. Với khoảng cách này, người dân có thể phải mất từ 15-30 phút đi bộ ra trạm. Nếu gặp tình trạng ùn tắc, tổng thời gian hành trình có thể kéo dài từ 1-2 giờ. Trong khi đó, việc di chuyển bằng xe máy chỉ tốn khoảng một nửa thời gian.
Trên các nền tảng mạng xã hội, nhiều người đã chia sẻ bài viết đề xuất thí điểm mô hình xe buýt mini (DRT) có thể đón trả khách linh hoạt theo nhu cầu, cho phép hành khách gọi chuyến qua ứng dụng, kết nối khu dân cư với hệ thống metro và các trục giao thông lớn.
DRT là loại hình vận tải hành khách công cộng với điểm đầu cuối và danh sách điểm đón trả khách được đăng ký công khai. Tuy nhiên, khác với xe buýt truyền thống chạy theo lộ trình và thời gian cố định, mô hình này cho phép điều chỉnh linh hoạt về hành trình, thời gian và vị trí đón trả dựa trên nhu cầu thực tế của hành khách.
Đại diện công ty Gaz Thành Đạt, một trong những thương hiệu xe thương mại tại Việt Nam, cho biết họ đang đầu tư mở rộng danh mục phương tiện nhằm giúp người dân giảm quãng đường đi bộ tới điểm dừng giao thông công cộng. Công ty đã cho ra mắt các mô hình xe buýt đô thị mini, phù hợp để hoạt động trên những tuyến đường hẹp hoặc trong khu dân cư đông đúc.
Trong số đó, dòng xe buýt mini Gazelle City và Gazelle Citiline rộng khoảng 2,2 m và dài từ 6-6,8 m. Ngoài kích thước nhỏ gọn, Gaz cũng chú trọng thiết kế sàn thấp, cửa lên xuống thuận tiện, và hỗ trợ hạ thấp thân xe, giúp rút ngắn thời gian đón trả khách, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho người cao tuổi, trẻ em và người khuyết tật.
Ngoài ra, công ty còn sản xuất xe buýt ngắm cảnh, xe tải nhẹ và xe tải van phục vụ cho việc vận chuyển hàng hóa.
Xe buýt ngắm cảnh tại Khánh Hòa. Ảnh: Gaz
Tại Hà Nội, ông Lộc Hải, 69 tuổi, cho biết việc lên xuống xe buýt hiện tại đã trở nên dễ dàng hơn nhờ thiết kế sàn thấp. “Nếu có thêm các tuyến xe buýt mini đi sâu vào khu dân cư, tôi và nhóm bạn đồng niên của mình sẽ thuận tiện hơn khi tiếp cận giao thông công cộng”, ông nói.
Theo đại diện Gaz, các mẫu xe của hãng đều sử dụng động cơ đạt tiêu chuẩn Euro 5, phù hợp với quy định về tiêu chuẩn khí thải đối với xe cơ giới tại Việt Nam hiện nay.
“Xe buýt mini có nhiều tiềm năng trong việc kết nối giao thông đô thị. Gazelle City và Gazelle Citiline có sức chứa từ 20-26 hành khách, có thể đáp ứng nhu cầu của các khu dân cư đông đúc, khu công nghiệp, trường học hoặc khu du lịch, đồng thời dễ dàng kết nối với các tuyến xe buýt chính, giúp rút ngắn quãng đường đi bộ”, đại diện Gaz Thành Đạt cho biết thêm.
Xe buýt mini được sử dụng tại Hà Nội. Ảnh: Gaz
Gaz Thành Đạt được thành lập vào năm 2019, chuyên sản xuất và phân phối các loại xe buýt mini, xe tải van và xe tải có tổng tải trọng từ 3,5-4,9 tấn. Với nhà máy lắp ráp đặt tại Đà Nẵng cùng hệ thống kho phụ tùng tại ba miền (Hà Nội, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh), doanh nghiệp hiện vận hành mạng lưới dịch vụ ủy quyền tại 12 tỉnh thành, đảm bảo nguồn cung linh kiện kịp thời, hỗ trợ các đơn vị vận tải an tâm khai thác.
Đông Vệ
