Bộ Xây dựng đang tiến hành lấy ý kiến cho dự thảo Thông tư quy định về trình tự, thủ tục kiểm định và miễn kiểm định lần đầu cho xe cơ giới, xe máy chuyên dùng; quy định trình tự, thủ tục chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cải tạo; đồng thời quy trình kiểm định khí thải cho xe môtô và xe gắn máy.
Theo dự thảo, chủ xe máy có thời gian sử dụng dưới 5 năm sẽ không cần đưa phương tiện đến cơ sở đăng kiểm để thực hiện kiểm định lần đầu. Cụ thể, những xe máy này sẽ được cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải dựa trên kết quả chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường trong quá trình sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu. Thời gian xử lý thủ tục kiểm định được quy định chỉ khoảng 3 giờ.
Dự thảo cũng nhấn mạnh việc ứng dụng dữ liệu điện tử và liên thông giữa các cơ quan. Mỗi phương tiện sẽ được quản lý bằng một hồ sơ duy nhất từ lần kiểm định đầu tiên. Các loại giấy tờ như đăng ký xe, căn cước công dân có thể được sử dụng dưới dạng bản điện tử hoặc tích hợp trên tài khoản định danh. Nếu phương tiện chưa hoàn tất xử phạt vi phạm hành chính, hệ thống sẽ từ chối cấp kiểm định.
Đối với xe môtô và xe máy đã sản xuất trên 5 năm, theo quy định trong dự thảo, chu kỳ kiểm định sẽ được thực hiện 12-24 tháng. Cụ thể, xe môtô, xe máy trên 5 năm sẽ cần kiểm tra khí thải trực tiếp tại các trung tâm đăng kiểm. Thời gian 60 tháng được tính từ ngày xuất xưởng xe. Trong trường hợp không có thông tin về ngày xuất xưởng trong cơ sở dữ liệu, thời điểm kiểm định sẽ được tính từ ngày 31/12 của năm sản xuất.

Môtô, xe máy tại Hà Nội và TP HCM sẽ kiểm định khí thải từ tháng 7/2027. Ảnh: Phạm Chiểu
Chu kỳ kiểm định được giữ nguyên theo Thông tư 47/2024, theo đó, xe sản xuất từ 5 đến 12 năm sẽ kiểm định sau 24 tháng, trong khi xe đã sản xuất trên 12 năm sẽ có chu kỳ kiểm định là 12 tháng.
Ngay sau khi hoàn tất kiểm định khí thải, cơ sở đăng kiểm sẽ cấp Giấy chứng nhận kiểm định khí thải xe môtô, xe gắn máy (bản điện tử) thông qua hệ thống trực tuyến hoặc phát hành Giấy chứng nhận bản giấy trực tiếp cho chủ xe. Nếu kết quả kiểm định khí thải không đạt yêu cầu, cơ sở đăng kiểm sẽ cấp thông báo không đạt và ghi nhận nội dung này vào phần mềm quản lý.
Theo Quyết định số 13/2026 mới được ban hành, từ ngày 1/7/2027, việc kiểm định khí thải cho xe môtô và xe gắn máy tham gia giao thông sẽ được thực hiện tại Hà Nội và TP HCM; từ 1/7/2028, quy định này sẽ được áp dụng cho các thành phố trực thuộc trung ương khác như Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ.
Đến ngày 1/7/2030, việc kiểm định sẽ được mở rộng ra 28 tỉnh. Các tỉnh này có thể thực hiện kiểm định sớm hơn tùy theo tình hình thực tế.