Ban Quản lý Dự án Mỹ Thuận vừa gửi báo cáo tới Bộ Xây dựng về kết quả nghiên cứu tiền khả thi cho dự án đầu tư tuyến đường sắt kết nối TP HCM – Cần Thơ. Tuyến đường này có điểm khởi đầu tại ga An Bình (phường Dĩ An, TP HCM) và điểm kết thúc tại ga Cần Thơ (phường Hưng Phú, TP Cần Thơ), với tổng chiều dài 175,2 km, đi qua năm địa phương gồm TP HCM, Tây Ninh, Đồng Tháp, Vĩnh Long và TP Cần Thơ.
Dự án sẽ được đầu tư mới nhằm phục vụ vận tải hỗn hợp cả hành khách và hàng hóa. Trong giai đoạn đầu, tuyến đường sẽ được xây dựng theo tiêu chuẩn đường đơn, khổ 1.435 mm; sau đó sẽ hoàn thiện thành đường đôi theo quy hoạch. Toàn tuyến dự kiến sẽ có 12 ga và 3 depot tại các địa điểm An Bình, Tân Kiên và Cần Thơ.
Tốc độ thiết kế cho tàu khách đạt 160 km/h, trong khi tàu hàng đạt 120 km/h. Đoàn tàu khách sẽ sử dụng động lực phân tán EMU, còn tàu hàng sẽ sử dụng động lực tập trung. Hệ thống điện khí hóa sẽ sử dụng nguồn xoay chiều 25 kV, kết hợp với hệ thống thông tin truyền dẫn cáp quang, công nghệ số và các hệ thống tín hiệu hiện đại.
Về phương án kỹ thuật, tuyến đường sắt TP HCM – Cần Thơ được thiết kế để đảm bảo năng lực khai thác, an toàn vận hành. Ngoài ra, tuyến sẽ có giao cắt khác mức với các tuyến đường bộ và hạn chế tối đa tác động đến môi trường tại các khu vực đi qua.
Tàu ITX ở Hàn Quốc có tốc độ khoảng 150-180km/h. Ảnh: Anh Duy
Theo đề xuất, khoảng 56% chiều dài của tuyến đường sẽ được xây dựng trên cầu, chủ yếu tại các khu vực đô thị và khu dân cư đông đúc, cũng như tại các vị trí vượt sông hoặc giao cắt với hạ tầng hiện hữu nhằm đảm bảo khai thác liên tục. Khoảng 44% chiều dài còn lại sẽ sử dụng kết cấu nền đất tại những khu vực dân cư thưa thớt, có địa chất ổn định và ít chịu ảnh hưởng ngập lụt.
Đối với các công trình cầu, giai đoạn 1 dự kiến sẽ xây dựng với bề rộng khoảng 6,5 m, chiều dài nhịp từ 24 m đến 450 m. Đặc biệt, tại vị trí vượt sông Hậu, phương án sơ bộ cho thấy tuyến đường sắt sẽ đi chung với cầu Cần Thơ 2.
Về tổng mức đầu tư, phương án 1 với đoạn đường sắt đi chung cầu đường bộ khoảng 4,7 km tại vị trí vượt sông Hậu có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 171.300 tỷ đồng, tương đương với 6,4 tỷ USD. Trong khi đó, phương án 2, với cầu đường sắt xây dựng riêng biệt, có tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 175.110 tỷ đồng, tương đương với 6,6 tỷ USD.
Trên cơ sở quy mô nền kinh tế, khả năng huy động vốn và kinh nghiệm quốc tế, đơn vị tư vấn đã đề xuất lựa chọn hình thức đầu tư công để đảm bảo khả năng triển khai dự án.
Dự án đường sắt TP HCM – Cần Thơ dự kiến sẽ được trình Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 8 năm 2026. Thiết kế kỹ thuật tổng thể (FEED) dự kiến sẽ hoàn thành trong quý I năm 2028. Công tác giải phóng mặt bằng dự kiến sẽ được triển khai từ quý I năm 2028 và dự kiến sẽ cơ bản hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035.
Theo quy hoạch mạng lưới đường sắt giai đoạn 2021-2030, với tầm nhìn đến năm 2050, tuyến đường sắt kết nối TP HCM – Cần Thơ được xác định dài khoảng 174 km, khổ đường 1.435 mm, dự kiến sẽ được đầu tư trước năm 2030. Bộ Xây dựng hiện đang lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi để trình cấp có thẩm quyền phê duyệt chủ trương đầu tư, với mục tiêu hoàn thành và đưa vào khai thác đồng bộ cùng tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.
Anh Duy
