Không dừng lại cứu giúp người bị tai nạn giao thông có sao không?
Câu hỏi
Khi đang tham gia giao thông, nếu nhìn thấy tai nạn giao thông có người bị thương mà không dừng lại cứu giúp thì có vi phạm pháp luật không? Trường hợp nào có thể bị phạt tù?
Trả lời:
Thời gian gần đây xảy ra nhiều vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng, trong đó đáng chú ý là thái độ thờ ơ, né tránh trách nhiệm của một số người đi đường khi chứng kiến tai nạn. Việc không cứu giúp người bị nạn không chỉ trái với đạo đức xã hội mà còn có thể bị xử phạt hành chính, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Pháp luật hiện hành đã quy định rất rõ trách nhiệm của người tham gia giao thông và những người có mặt khi xảy ra tai nạn giao thông.
1. Trách nhiệm của người liên quan khi xảy ra tai nạn giao thông
Theo Điều 38 Luật Giao thông đường bộ năm 2008, người điều khiển phương tiện và những người liên quan trực tiếp đến vụ tai nạn có trách nhiệm:
1. Người điều khiển phương tiện và những người liên quan trực tiếp đến vụ tai nạn có trách nhiệm sau đây:
a) Dừng ngay phương tiện; giữ nguyên hiện trường; cấp cứu người bị nạn và phải có mặt khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu;
b) Ở lại nơi xảy ra tai nạn cho đến khi người của cơ quan công an đến, trừ trường hợp người điều khiển phương tiện cũng bị thương phải đưa đi cấp cứu hoặc phải đưa người bị nạn đi cấp cứu hoặc vì lý do bị đe dọa đến tính mạng, nhưng phải đến trình báo ngay với cơ quan công an nơi gần nhất;
c) Cung cấp thông tin xác thực về vụ tai nạn cho cơ quan có thẩm quyền.
2. Những người có mặt tại nơi xảy ra vụ tai nạn có trách nhiệm sau đây:
a) Bảo vệ hiện trường;
b) Giúp đỡ, cứu chữa kịp thời người bị nạn;
c) Báo tin ngay cho cơ quan công an, y tế hoặc Ủy ban nhân dân nơi gần nhất;
d) Bảo vệ tài sản của người bị nạn;
đ) Cung cấp thông tin xác thực về vụ tai nạn theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
3. Người điều khiển phương tiện khác khi đi qua nơi xảy ra vụ tai nạn có trách nhiệm chở người bị nạn đi cấp cứu. Các xe được quyền ưu tiên, xe chở người được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao, lãnh sự không bắt buộc thực hiện quy định tại khoản này.
4. Cơ quan công an khi nhận được tin về vụ tai nạn có trách nhiệm cử người tới ngay hiện trường để điều tra vụ tai nạn, phối hợp với cơ quan quản lý đường bộ và Ủy ban nhân dân địa phương bảo đảm giao thông thông suốt, an toàn.
5. Ủy ban nhân dân cấp xã nơi xảy ra tai nạn có trách nhiệm kịp thời thông báo cho cơ quan công an, y tế đến để xử lý, giải quyết vụ tai nạn; tổ chức cứu chữa, giúp đỡ người bị nạn, bảo vệ hiện trường, bảo vệ tài sản của người bị nạn; trường hợp có người chết mà không rõ tung tích, không có thân nhân hoặc thân nhân không có khả năng chôn cất thì sau khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã hoàn tất các công việc theo quy định của pháp luật và đồng ý cho chôn cất, Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm tổ chức chôn cất.
Trường hợp vụ tai nạn vượt quá khả năng giải quyết, Uỷ ban nhân dân cấp xã phải kịp thời báo cáo Uỷ ban nhân dân cấp trên.
6. Bộ Công an có trách nhiệm thống kê, tổng hợp, xây dựng cơ sở dữ liệu thông tin về tai nạn giao thông đường bộ, cung cấp cho cơ quan, tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật.
2. Trách nhiệm của người có mặt tại nơi xảy ra tai nạn
Những người chứng kiến tai nạn giao thông có trách nhiệm:
– Bảo vệ hiện trường
– Giúp đỡ, cứu chữa kịp thời người bị nạn
– Báo tin ngay cho cơ quan công an, y tế hoặc chính quyền địa phương nơi gần nhất
– Bảo vệ tài sản của người bị nạn
– Cung cấp thông tin chính xác phục vụ công tác điều tra
Ngoài ra, người điều khiển phương tiện khác khi đi qua nơi xảy ra tai nạn có trách nhiệm chở người bị nạn đi cấp cứu, trừ các phương tiện được hưởng quyền ưu tiên theo quy định.
3. Không cứu giúp người bị tai nạn có bị xử phạt hành chính không?
Pháp luật nghiêm cấm hành vi khi có điều kiện mà cố ý không cứu giúp người bị tai nạn giao thông.
Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP, hành vi không cứu giúp người bị tai nạn giao thông khi có yêu cầu sẽ bị xử phạt:
– Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với cá nhân
– Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với tổ chức
4. Trường hợp nào không cứu giúp người bị nạn có thể bị phạt tù?
Việc không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 132 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
Cụ thể:
1. Người nào thấy người khác đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, tuy có điều kiện mà không cứu giúp dẫn đến hậu quả người đó chết, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Người không cứu giúp là người đã vô ý gây ra tình trạng nguy hiểm;
b) Người không cứu giúp là người mà theo pháp luật hay nghề nghiệp có nghĩa vụ phải cứu giúp.
3. Phạm tội dẫn đến hậu quả 02 người trở lên chết, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.
4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.
Kết luận
Cứu giúp người bị nạn khi xảy ra tai nạn giao thông không chỉ là trách nhiệm pháp lý mà còn là nghĩa cử nhân văn cần được xã hội khuyến khích. Việc thờ ơ, bỏ mặc người bị nạn có thể khiến người vi phạm phải đối mặt với các chế tài nghiêm khắc của pháp luật, thậm chí là án phạt tù lên đến 07 năm.
